Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại

Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại

Bến phà Long Đại là một trong 7 di tích lịch sử cấp Quốc Gia của huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Một “địa chỉ đỏ” trên hành trình về nguồn của tuổi trẻ huyện nhà nhân kỉ niệm các ngày lễ lớn như 27/7, 22/12. Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại cũng là một điểm đến trên hành trình thăm lại chiến trường xưa của các cựu chiến binh, Thanh niên xung trong cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại của dân tộc. Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn Bến phà Long Đại ngày nay là một điểm tham quan du lịch khá nổi tiếng và mang nhiều ý nghĩa của tỉnh Quảng Bình.

den tuong niem liet si truong son ben pha long dai
Toàn cảnh Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại ngày nay

Nếu có dịp đến với mảnh đất Quảng Bình, mời bạn một lần ghé thăm Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn Bến phà Long Đại, thắp một nén hương để tưởng nhớ những công lao và sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ. Sự hi sinh của họ cho Tổ quốc vì sự độc lập tự do của dân tộc, vì một cuộc sống hoà bình của chúng ta như ngày hôm nay.

Bến phà Long Đại, nay là cầu Long Đại thuộc địa bàn thôn Long Đại, xã Hiền Ninh (bờ Bắc), thôn Xuân Dục xã Xuân Ninh (bờ Nam), huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Nằm ở vị trí Km 1004 + 810 trên con đường Hồ Chí Minh nhánh Đông. Nơi đây đã ghi dấu những chiến công hào hùng, hiển hếch của các cựu chiến binh và những thanh niên xung phong trong cuộc kháng chiến chống Mỹ thống nhất đất nước đầy cam go và ác liệt.

1. Bến phà Long Đại trong chiến tranh giai đoạn 1965-1972

    Tỉnh Quảng Bình nằm án ngữ trên con đường thiên lý Bắc – Nam, bến phà Long Đại nằm trên đường quốc lộ 15 (tên khác là quốc lộ 15A), tuyến đường huyết mạch theo hướng Bắc – Nam. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược, những chuyến xe vận tải từ hậu phương miền Bắc vào chi viện cho tiền tuyến miền Nam thân yêu hầu hết phải đi qua cung đường trọng yếu này. Cho nên đây là một trong những điểm đánh phá ác liệt nhất trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

Đền tưởng niệm liệt sĩ trường sơn bến phà long đại
Bến phà Long Đại trong thời kỳ chiến tranh chống Mĩ

Bến phà Long Đại ghi dấu sự hi sinh xương máu của biết bao chiến sĩ bộ đội và thanh niên xung phong để đảm bảo vận tải thông suốt chi viện cho Miền Nam. Thời kỳ ác liệt nhất Mỹ đã trút hàng trăm ngàn tấn bom đạn hòng hủy diệt tuyến trọng yếu này để ngăn chặn con đường chi viện của bộ đội chúng ta.

Sau “sự kiện Vịnh Bắc Bộ” năm 1964 thì bến phà Long Đại là nơi mà giặc Mỹ thả quả bom đầu tiên bắn phá miền Bắc và là một trong những trọng điểm ném bom, bắn phá và thời điểm ác liệt nhất là từ năm 1965 đến 1972. Trong khoảng thời gian này bến phà Long Đại được xem là “tọa độ lửa” nơi tuyến đầu của đường Trường Sơn huyền thoại.

Để bảo đảm cho việc vận chuyển liên tục và có thể tránh được sự bắn phá ác liệt của máy bay địch thì tháng 1-1971, ở khu vực Long Đại được phát triển thành 2 bến phà: bến phà I (ở sát cầu Long Đại ngày nay) và bến phà II (ở hạ lưu sông Long Đại cách bến I khoảng 500m).

Bom đạn địch giội trắng khắp khu rừng hai bên bờ sông, trong vòng bán kính 12km là đồi trọc. Ban ngày, máy bay trinh sát theo dõi sát sao từng di chuyển, biến động dưới mặt đất. Nếu có bất cứ sự di động nào đều được ghi nhận, lập tức máy bay từ các tàu chiến ngoài biển bay vào giội bom. Hàng ngàn tấn bom của đủ các loại máy bay từ thần sấm, con ma, B52, rồi pháo hạm từ ngoài biển bắn vào, hòng cắt đứt con đường vận chuyển của chúng ta.

Đặc biệt, chúng sử dụng bom tia laze, bom từ trường, thủy lôi, đánh vào phương tiện vượt sông, phong tỏa luồng lạch, gây nhiều tội ác và thiệt hại cho bến phà. Với tinh thần chiến đấu “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, lực lượng bộ đội, TNXP, dân công hỏa tuyến cùng với quân dân địa phương kiên cường bám trụ “một tấc không đi, một li không dời”, dũng cảm đánh trả máy bay địch, rà phá bom mìn, san lấp hố bom, bảo đảm thông tuyến.

2. Bến phà long Đại nơi 16 chiến sĩ đơn vị C 130 huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình hi sinh     

Tháng 7-1972, đế quốc Mỹ đánh phá ác liệt tại bến phà Long Đại I và đường quốc lộ15. Để giữ vững mạch máu giao thông được thông suốt, đơn vị C130 huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình được điều động đóng quân và thường trực ứng cứu tại đây cùng bộ đội công binh. Sống và chiến đấu tại nơi được mệnh danh là “túi bom”, là “chảo lửa”, nhưng các chiến sĩ TNXP của đơn vị C130 vẫn không hề nao núng, luôn giữ vững ý chí và quyết tâm “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”. Địch đánh, các cán bộ chiến sĩ vẫn bám trụ địa bàn. Địch đánh xong, ta cứu người, cứu hàng hóa, khí tài, người này ngã, người khác thay thế, tiếp tục làm nhiệm vụ thông bến, bảo đảm mạch máu giao thông.

     Ngày 19-9-1972, trong lúc các chiến sĩ của đơn vị C130 tỉnh Thái Bình đang làm nhiệm vụ vận chuyển hàng tại bến phà II Long Đại thì máy bay Mỹ bất ngờ ném bom oanh tạc xuống khu vực bến phà, gây nên thiệt hại cho bến phà. Đặc biệt, đợt ném bom của máy bay Mỹ đã làm 15 chiến sĩ C130 hy sinh (gồm 7 nữ, 8 nam), trong đó có 3 chiến sĩ hy sinh khi đang vận chuyển hàng bằng thuyền từ bờ bắc sang bờ nam sông Long Đại; 12 chiến sĩ hy sinh ngay trên bờ của bến phà và trong hầm trú ẩn. Ngoài ra, còn một số chiến sĩ bị thương nặng.

Sau khi máy bay giặc Mỹ ngừng ném bom, khu vực đơn vị đóng quân chỉ còn lại bãi đất trống với ngổn ngang hố bom. Các chiến sỹ đã khẩn trương đến khu vực hầm để đào bới thật nhanh với hy vọng đồng đội của mình vẫn an toàn, nhưng sau mỗi lớp đất, trái tim họ lại quặn thắt khi nhìn thấy đồng đội của mình đã ngã xuống, có những người thi thể không còn nguyên vẹn. Toàn đơn vị đã biến đau thương thành hành động, vượt lên sự mất mát để tiếp tục làm nhiệm vụ của mình.

Ngày 23-9-1972, máy bay Mỹ tiếp tục ném bom xuống khu vực bến phà, chiến sĩ Trần Mạnh Hà trong khi đang làm nhiệm vụ đã hy sinh, nỗi đau của đơn vị C130 càng tăng lên gấp bội. Như vậy, sau hai đợt ném bom của đế quốc Mỹ, đơn vị C130 đã hy sinh 16 người. Các anh, các chị đã anh dũng hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ tại bến phà II Long Đại ở thời điểm ác liệt nhất.

Bia tưởng niệm ghi danh 16 liệt sĩ đơn vị C 130 Thái Bình

    Và bây giờ đây “Nơi mảnh bom thù dày hơn đá sỏi” (trích bài thơ “Đêm qua phà Long Đại” của nhà thơ, liệt sĩ Vũ Đình Văn) đã nhường chỗ cho sự yên bình dọc hai bên sông Long Đại. Cây cổ thụ cuối làng từng là chứng nhân cho cuộc chiến ác liệt, nay lại soi bóng xuống dòng sông. Trên những hố bom xưa nay đã là những ngôi nhà khang trang. Ít ai biết rằng Long Đại từng là một trong những nơi khởi đầu cho phong trào “xe chưa qua, nhà không tiếc…”. Hàng trăm ngôi nhà đã được dỡ xuống để làm cầu, thông phà…

Từ đổ nát, hoang tàn, những người con Long Đại đã làm hồi sinh mảnh đất chết! Long Đại ngày nay không còn tiếng máy bay gầm rú, tiếng bom đạn xé trời… Thay vào đó là tiếng cười của con trẻ, là vẻ đẹp trời ban: núi cao, sông sâu và tình người nghĩa nặng!

3. Công trình Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại   

Nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh tại bến phà Long Đại, Báo Sài Gòn Giải Phóng và các nhà tài trợ đã ủng hộ quỹ xây dựng Đền Tưởng Niệm Liệt Sĩ Trường Sơn Phà Long Đại.

Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại
Đền tưởng niệm nằm trên đồi cao sát đường Hồ Chí Minh Đông Trường Sơn

     Đền tọa lạc trên ngọn đồi cao phía Tây Bắc cầu Long Đại ngày nay, sừng sững, uy nghiêm. Công trình nằm cạnh đường Hồ Chí Minh Trường Sơn Đông nên rất thuận tiện cho du khách viếng thăm. Công trình với diện tích hơn 1.600m2 sau 2 năm khởi công và hoàn thiện đền đã đón rất nhiều du khách đến viếng thăm và dâng hương.

Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại
Đường lên đền tưởng niệm

      Đền tưởng niệm gồm ba bộ phận: Đền chính là nơi thờ tự linh hồn các anh hùng, liệt sĩ; Tháp báo ânTháp chuông. Xung quanh đền là hệ thống bậc tam cấp, cây cảnh, vườn hoa được thiết kế hài hòa với tự nhiên.

Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn bến phà Long Đại
Chính điện Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn phà Long Đại

     Đây không chỉ là công trình tri ân các anh hùng liệt sĩ trên đường Trường Sơn mà còn là “địa chỉ đỏ” trong hệ thống di tích lịch sử đường Trường Sơn để khách khi du lịch Quảng Bình đến thăm viếng, dâng hương tưởng niệm các chiến sĩ đã ngã xuống vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Bến phà Long Đại
Cầu đường sắt, cầu đường bộ bắc qua sông Long Đại ngày nay

      Nếu bạn đi vãn cảnh Chùa Non núi Thần Đinh đầu năm mới thì bạn nên một lần dừng chân nơi cầu Long Đại. Để thắp những nén hương thơm, tưởng nhớ đến công ơn của các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì nền độc lập của dân tộc. Và bên cạnh đó thì các bạn cũng được thoải mái thả hồn mình vào cảnh đẹp thiên nhiên sơn thủy hữu tình nơi đây.

      Chúc các bạn có một chuyến du lịch về với quê hương Quảng Bình thật vui vẻ và đầy ý nghĩa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *